SRB ENG

Najava: „Zaveštanje“ Ivana Jovića (dokumantarni film)

7. нов 2016 | Autor: Zoran Janković




Zaveštanje,  dokumentarni film reditelja Ivana Jovića (publici poznatog po igranom ostvarenju Isceljenje) sastavljen od svedočanstava ljudi koji su preživeli genocid u „Nezavisnoj državi Hrvatskoj“ u periodu od 1941. do 1945. godine, biće premijerno prikazan u okviru festivala Slobodna zona, 13. novembra 2016. godine. U okviru ovog kapitalnog projekta zabeleženo je 450 sati materijala i čak 94 intervjua po prilagođenim metodama fondacije Šoa, koju je osnovao poznati reditelj Stiven Spilberg i koja je uspela da na isti način snimi veliki broj svedočanstava Jevreja koji su prošli kroz pakao Holokausta.

Ekipa filma u pauza snimanja u Banjaluci, Narodna biblioteka (intervjuer Jelena Angelovski, direktor fotografije Pablo Fero Živanović, reditelj Ivan Jović).

Ekipa filma u pauza snimanja u Banjaluci, Narodna biblioteka (intervjuer Jelena Angelovski, direktor fotografije Pablo Fero Živanović, reditelj Ivan Jović).

Dokumentarni film Zaveštanje sastoji se isključivo od emotivnih i katarzičnih svedočenja preživelih, bez korišćenja arhivskog materijala (fotografije, istorijski snimci) koji su uglavnom načinili zločinci, jer je to njihova, dehumanizovana vizura stradalih. Po ovome, film je blizak najznačajnijem filmu o Holokaustu: višečasovnom ostvarenju Kloda Lancmana  Šoa. Autora ovog filma pre svega interesuju intimne ispovesti preživelih, ekspresija i empatija, a manje iznošenje istorijskih činjenica o zbivanjima. U filmu nema naratora koji objektivizuje istorijske događaje, već priču isključivo iznose neposredni svedoci.

Reditelj filma Ivan Jović i Miloš Ćurić, preživeli logoraš Jasenovca, snimano u Baču.

Reditelj filma Ivan Jović i Miloš Ćurić, preživeli logoraš Jasenovca, snimano u Baču.

Materijal za film je snimljen u periodu od 2012. do 2015. godine u Srbiji (Beograd, Novi Sad, Zrenjanin, Hetin, Čestereg, Ritopek, Žitište, Boleč, Ruma) i Republici Srpskoj (Banaluka, Prijedor, Kozarska Dubica i okolina). Preživeli govore o svom životu pre, tokom i posle Drugog svetskog rata, o stradanjima kojima su bili izloženi, ljudima koji su im pomagali, članovima porodice, i ponovnoj izgradnji života.

Cilj autora je da, koristeći obiman materijal iz arhive projekta Zaveštanje, omogući da do novih generacija dopru glasovi onih koji nikada nisu imali prilike da ispričaju svoju priču. U filmu govore poslednji živi svedoci teških događaja iz Drugog svetskog rata, prenoseći utihnule glasove žrtava do našeg vremena. Kao što je jedan od svedoka rekao: „Hvala vam što ste mi omogućili da ovo ispričam, ne samo zbog sebe, već zbog svih onih koji su stradali i nikada nisu bili u mogućnosti da ispričaju svoju priču.” Zabeležena svedočanstva ispunjena su nataloženim iskustvom i mudrošću.

Obilazak spomen područja Jasenovac (intervjuer Jelena Angelovski, direktor fotografije Pablo Fero Živanović).

Obilazak spomen područja Jasenovac (intervjuer Jelena Angelovski, direktor fotografije Pablo Fero Živanović).

Iza filma stoji Centar za negovanje kulture sećanja Zaveštanje, koji je počeo sa radom marta 2012. godine. Osnovan je sa primarnim ciljem negovanja sećanja na žrtve genocida u NDH: stradale Srbe, Jevreje, Rome i antifašiste. Centar je na početku rada u fokus stavio projekat prikupljanja usmenih video-svedočanstava ljudi koji su preživeli genocid u NDH. Prema istraživanjima Centra, u sistemu nekoliko udruženja logoraša u Srbiji i Republici Srpskoj postoji evidencija o preživelima s tim što je taj broj verovatno veći jer mnogi preživeli nisu nikada registrovani u sistemu ovih udruženja. Budući  da se radilo o biološki staroj populaciji (najstarija svedokinja je imala 103 godine), snimanje relevantnog broja svedočanstava predstavljalo je stalnu trku sa vremenom. Ambicija je da ovaj film, pored izuzetnog dokumentarnog sadržaja i snažnog utiska postane i svojevrsni video-spomenik zaboravljenim žrtvama. Kultura sećanja, negovanje pamćenja jednog naroda na sopstvena stradanja i na sastradavanje sa drugim narodima, prema uverenju autora, predstavlja meru civilizovanosti jednog društva.

Razgovor sa Pavom Milinković, preživelom logorašicom Jasenovca, snimano u Prijedoru.

Razgovor sa Pavom Milinković, preživelom logorašicom Jasenovca, snimano u Prijedoru.

Što se autorkse ekipe tiče, situacija je sledeća. Režiju potpisuje Ivan Jović koji je, zajedno sa Ivicom Vidanovićem, film i producirao (producentske kuće: Terirem produkcija i Cinnamon Production). Direktor fotografije je Pablo Ferro Živanović, dok su za montažu bili zaduženi Aleksandar Jaćić i Stevan Lung. Muziku su komponovali Ana Ćurčin i Goran Antović.

Više o projektu Zaveštanje možete pronaći na zvaničnom sajtu filma, a na portalu FCS-a pročitajte opširan intervju sa Ivanom Jovićem.

Jasenovac

Zaveštanje će imati svoju nacionalnu premijeru u okviru festivala Slobodna zona, u nedelju 13. novembra 2016. godine. Projekcija počinje u 20 časova u Velikoj bioskopskoj Sali Doma omladine Beograda.

Zoran Janković