Film „Sestra, brat i poklopac za šaht“ /Sister Brother Manhole Cover reditelja Milča Mančevskog osvojio je Gran pri, odnosno nagradu Guvernera Tokija za najbolji film, na 39. Međunarodnom filmskom festivalu u Tokiju. Priznanje za najbolji umetnički doprinos pripalo je filmu „Do kraja dana“ rediteljke Jelene Maksimović, koji je takođe bio deo takmičarskog programa festivala.
Žiri je film Mančevskog izdvojio zbog „besprekornog spoja humora, tragedije i drame“, humanosti i saosećanja prema likovima, kao i zbog načina na koji uspeva da bude istovremeno dirljiv i razigran.
„Sestra, brat i poklopac za šaht“ prati brata i sestru, Viktora i Malinu, koji na ulicama Skoplja kradu bronzane biste narodnih heroja i poklopce za šahtove, a zatim ih prodaju kao staro gvožđe. Njihova svakodnevica na društvenoj margini dodatno se komplikuje kada jedna od ukradenih bisti padne Viktoru na stopalo i teško ga povredi. Pokušaj da mu obezbedi lečenje uvodi Malinu u svet kriminala, korupcije i neobičnih susreta.
Reditelj je istakao da je želeo da priču ispriča iz perspektive onih koji su na društvenoj margini, jer se upravo kroz njih otvara pitanje nejednakosti, ali i mogućnosti stvaranja novih porodičnih veza. Glavne uloge tumače Sara Klimoska, Filip Trajković i Sonja Mihajlova, uz Petra Mirčevskog, Jordana Simonova, Dejana Lilića i druge glumce. Film je svetsku premijeru imao 30. oktobra u takmičarskom programu festivala u Tokiju.
Nastao je u koprodukciji Severne Makedonije, Bugarske, Srbije, Albanije, Italije i Ujedinjenog Kraljevstva. Srpski koproducent je produkcijska kuća SENSE Production. Film je podržan od brojnih nacionalnih institucija među kojima je i Filmski centar Srbije.
Prvi dugometražni film rediteljke Jelene Maksimović, „Do kraja dana“, dobio je nagradu za najbolji umetnički doprinos. Svetsku premijeru imao je 9. septembra u programu Orizzonti Venecijanskog filmskog festivala, a tokijska projekcija bila je njegova azijska premijera.
Radnja filma smeštena je u Beograd, grad podeljen protestima, i prati Lenu, studentkinju i aktivnu učesnicu pokreta koja veruje da je svet moguće promeniti, i Stefana, mladića iz radničke porodice koji se, iako pripada istom društvenom okruženju, nalazi na suprotnoj strani protesta. Njihov susret otvara prostor za prijateljstvo i ljubav, ali i za suočavanje sa političkim, porodičnim i društvenim podelama.
Govoreći u Tokiju o nastanku filma, Maksimović je objasnila da su protesti bili prisutni još od početka rada na scenariju i da je i sama učestvovala u demonstracijama. Ipak, kako je naglasila, nije želela da napravi film o protestima, već priču o dvoje mladih ljudi koji dolaze iz sličnog okruženja, ali imaju različite životne mogućnosti i poglede na svet.
Glumačku postavu pretežno čine naturščici, čije izvedbe nose tragove njihovih ličnih iskustava. Uloge tumače Lena Trifunović, Andrija Krivokapić, Irina Hotomski, Stefan Tarabić, Miodrag Miša Dragičević, Nataša Čakardić i Raško Milatović.
Film je srpska manjinska koprodukcija u kojoj, uz srpsku produkcijsku kuću Taurunum Film i producentkinju Jelenu Angelovski, učestvuju producenti iz Bugarske, Slovenije, Crne Gore, Nemačke i Hrvatske. Podržali su ga Filmski centar Srbije, Slovenački filmski centar, Bugarski nacionalni filmski centar, MOIN Film Fund Hamburg Schleswig-Holstein i program Kreativna Evropa MEDIA.
Nagrade na 39. Međunarodnom filmskom festivalu u Tokiju još su jedno značajno međunarodno priznanje za autore i producente iz regiona, a posebno za srpske filmske ekipe čiji su filmovi predstavljeni u takmičarskom programu jednog od važnih azijskih filmskih festivala.
Foto/Promo/Tokyo International Film Festival