Objavljeni su rezultati konkursa Hrvatskog audiovizualnog centra (HAVC) i u kategoriji filmskih koprodukcija sa manjinskim hrvatskim udelom; tom prilikom podržana su i dva većinska projekta iz naše zemlje, ranije podržana i na konkursima Filmskog centra Srbije. Reč je o projektu animiranog filma „Lebdenje“ (Floating) autorke Jelene Milunović, kao i projekat dugometražnog igranog filma „Prvi maj“ Mladena Đorđevića. Prvi projekat, čiji je hrvatski koproducent Jadranska animacija, podržan je sa 120 hiljada, a drugi, koji koproducira kuća Kinorama iz Hrvatske, podržan je sa 550 hiljada kuna.
U obrazloženju umetničke savetnice HAVC-a o Lebdenju je napisano sledeće: Animirani film Lebdenje s odobrenim sredstvima u iznosu od 120.000 kuna autorke Jelene Milunović bavi mentalnom bolešću člana porodice. Plutajući balon koji živi sam daleko od sveta, a kad se svet s njim suoči on izaziva haos gde god se pojavi – zapravo je odlična metafora odnosa društva prema mentalnim bolesnicima i mentalnog bolesnika uronjenog u vlastiti svet, odvojenog od svih unutar balona. Reč je o likovno jednostavnom, gotovo eteričnom projektu, autorke s osobenim senzibilitetom za ovu relevantnu temu, pred kojom kao društvo najčešće zatvaramo oči.
Sinopsis Lebdenja glasi: „Devojka postepeno shvata da joj otac oboljeva od duševne bolesti. Nakon što ga okolina odbaci, on živi sam u mračnom stanu kao plutajući balon. Zbunjena ćerka ga oslobađa u spoljašnji svet gde nastaju haos i panika. Nakon što je otac probušen i „uhvaćen“, njih dvoje zajedno prolaze kroz faze lečenja i oporavka kako bi prebrodili novo stanje i pretvorili ga u igru.“
Jeleni Milunović će ovo biti prvi autorski animirani film. Završila je master-studije na Fakultetu primenjenih umetnosti sa filmom Daljine su savladane iz serijala Radiovizija, filmom koji je nagrađen na festivalu SUpertoon u Šibeniku i prikazan na brojnim evropskim festivalima animiranog filma.
Priča Đorđevićeviog filma prati grupu bivših radnika nedavno zatvorene fabrike, koji, u borbi za lično dostojanstvo, pribegava natprirodnom, a glavne uloge u filmu tumače Tamara Krcunović, Leon Lučev, Momo Pićurić, Ivan Đorđević, Lidija Kordić, Mirsad Tuka, Szilvia Kriszan, Toma Trifunović, Olivera Viktorović i Slaviša Ćurović.
O svom filmu, reditelj i scenarista Mladen Đorđević kaže: „Prvi maj je film o potencijalu za pobunu u ljudima, o maltene neograničenoj moći i snazi, koji su prisutni u svima nama, uglavnom sakriveni, začaureni. Ovim filmom želim da izrazim lični pogled na veoma bolnu temu tranzicije iz socijalističkog u kapitalističko društvo, ali iz, čini mi se, svežeg ugla, kombinujući angažovani socio-politički realizam sa elementima psihološkog trilera“.
A u obrazloženju odluke u slučaju Prvog maja stoji sledeće: Drugi dugometražni igrani film srpskog reditelja i scenarista Mladena Đorđevića, psihološki je triler smešten u zabačeni srpski grad u kome radnička klasa kreće u osvetnički pohod protiv svojih eksploatatora, gradskih moćnika. U ovoj priči na granici realnog i nadrealnog, dnevnopolitičke traume posve realne i uverljive, isprepliću se s traženjem izlaza u nadnaravnom onih koji su izgubili svaku nadu da im ovozemaljsko i realno može doneti neko dobro. Koristeći se stereotipima autor kreira originalnu, tematski vrlo relevantnu priču koja se bavi ekstremnim, ali ne i nezamislivim slučajem tranzicije socijalističkog u kapitalističko društvo.
Projekat za film „Prvi maj“ ranije su su podržali Filmski centar Srbije, Bugarski nacionalni filmski centar, Grčki filmski centar, Filmski centar Crne Gore i panevropski fond Euriumaž.
Zoran Janković