U drugoj polovini ovog meseca, preciznije, u periodu između 21. i 27. januara, u biće održan 33. Filmski festival u Trstu, i ove godine sa fokusom na kinematografije Centralne i Istočne Evrope, a na programu će biti i dve manjinske srpske koprodukcije iz domena dugometražnog dokumentarnog filma. Reč je o ostvarenjima „Pomirenje“ i „U slavu kraljici“, a Filmski centar Srbije svojevremeno je podržao nastanak i ta dva filma.
Pomirenje je opservacioni dokumentarac slovenačke rediteljke Marije Zidar i kosovskog direktora fotografije Latifa Hasolija, snimljen u Albaniji u periodu od 5 godina. Dokumentarac govori o pokušaju pomirenja između dve porodice na jednom selu severnog, planinskog predela Albanije. Porodice su zarobljene u sukobu koji rezultira gubitkom života devetnaestogodišnjakinje, Gjyste Paplekaj. Film, naglašavaju producenti, nudi jedinstven pristup, kao i specifičan ženski pogled na patrijarhalno društvo koje se nalazi na raskršću poluzaboravljene prošlosti i nesigurne sadašnjosti.
Ovaj projekat, ranijeg radnog naziva Krvna osveta / Krvno maščevanje, nastao je kao koprodukcija Slovenije, Srbije, Crne Gore i Kosova*. Na ovoj koprodukciji radile su producentske kuće: Vertigo (Slovenija), Film House Baš Čelik (Srbija) i Seagull Entertainment (Crna Gora) i Dera Film (Kosovo*), a ovaj projekat je ranije izborio podršku i Slovenačkog filmskog centra, Filmskog centra Srbije, Filmskog centra Crne Gore i Filmskog centra Kosova (QKK)*.
Režija i scenario: Marija Zidar
Direktor fotografije: Latif Hasolli
Montažer: Uroš Maksimović
Ko-montažer: Mariana Kozakova
Zvuk: Miloš Drobnjaković, Julij Zornik, Jovo Kljajić
Kompozitor: Dimitrije Vasiljević
Kolorista: Teo Rižnar
U slavu kraljice je film koji istražuje neobični biografski splet veza između najboljih svetskih šahistkinja iz vremena Hladnog rata: 4 gruzijske velemajstorke – Maja Čiburdanidze, Nana Aleksandrija, Nona Gaprindašvili i Nana Joseliani – koje su za vreme Sovjetskog saveza postale ikone ženske emancipacije. Od početka 60-ih godina sve do raspada Sovjetskog saveza upravo te četiri igračice su izvele revolucionarne promene u svetu ženskog šaha i po prvi put ga u internacionalnom kontekstu podigle na „muški nivo“. Globalnu perspektivu, filmu daje peta junakinja: Milunka Lazarević, čuvena srpska šahistkinja i novinarka koja je pratila razvojni put junakinja od samog početka, kao bliska prijateljica u privatnom životu i žestoka suparnica za šahovskom tablom.
U slavu kraljice je film o pobedama i porazima u šahu i u životu, ali pre svega o revoltu protiv moćnog, dominantno muškog sistema. Filmska refleksija o tome kako se borba žena za nezavisnost i slobodu preslikava u individualnim i kolektivnim životopisima.
Film je sniman u Gruziji, Srbiji, Austriji i Grčkoj, u producenti su berg hammer film i Amour Fou (Austrija), 1991 Productions (Gruzija) i Playground produkcija (Srbija), a značajan deo autorsko-produkcione ekipe čine filmski radnici iz Srbije. Kompozitorka muzike za film je Aleksandra Vrebalov, vizuelne efekte i špice kreirali su Živa Stanojević, Aleksandar Ilić i Nikola Berbakov, miks zvuka uradili su Zoran Maksimović i Ognjen Popić. Pored njih, na filmu su radili i domaći filmski radnici u sektoru kamere (Jovan Milinov, Orfeas Skutelis) i zvuka (Aleksandar Stojšin, Lazar Živanac), koordinator postprodukcije bio je Nemanja Babić, a producentkinja filma je Sarita Matijević.
Zoran Janković