Srpsko-crnogorski dokumentarni film „Planina“ (“To Hold a Mountain“), koji potpisuju reditelji Biljana Tutorov i Petar Glomazić, osvojio je Veliku nagradu žirija za najbolji dokumentarni film na ovogodišnjem Sandens Film Festivalu, u okviru prestižne selekcije World Cinema Documentary Competition.
U ovom programu tradicionalno se prikazuju najhrabrija i najizuzetnija dokumentarna ostvarenja autora iz celog sveta, a priznanje za „Planinu“ predstavlja značajan uspeh za regionalnu kinematografiju. Obrazlažući svoju odluku članovi žirija su istakli : „Ovaj vizuelno i emocionalno zapanjujući film nas je preneo na udaljeni planinski vrh i u najintimnije trenutke porodice koja se bori da zaštiti ne samo svoju zemlju, već i svoj način života. Najistinitiji primer moći filma da lično učini političkim.“
Film je sniman na planini Sinjajevini, na katunu Okrugljak i široj okolini, tokom sedam godina — od 2018. do 2025. godine. Prema rečima scenaristkinje, rediteljke i producentkinje Biljane Tutorov, „Planina“ je zamišljena kao egzistencijalistička bajka ili feministička vestern opera:
„Inspirisale su me naše moćne ženske protagonistkinje koje su bile istinski partneri u filmskom procesu i van njega, njihov organski odnos prema prirodi sa kojom žive u simbiozi, ciklična dramaturgija njihovog života, emotivni slojevi priče u kojoj smo učestvovali tokom sedam sezona i gotovo 230 dana boravka u planini.“
Na udaljenim visovima Sinjajevine, najvećem pašnjačkom području na Balkanu, majka i ćerka ponosno brane svoju planinu i nomadsku stočarsku tradiciju od formiranja vojnog poligona NATO-a. Majku i ćerku povezuje nesvakidašnja ljubav, ali i gorke uspomene.U septembru 2019. održana je prva međunarodna vojna vežba na Sinjajevini. Započeti su vojni manevri u srcu pašnjaka, bez ikakve prethodne konsultacije sa stočarskim zajednicama koje ovaj pašnjak koriste vekovima. Gara (59), majka šestoro dece, predvodnica lokalne zajednice u borbi za zaštitu planine, i njena najmlađa ćerka Nada (13) vode dve važne životne bitke – ekološku, za očuvanje prirode, i ličnu, porodičnu – suočavanje sa patrijarhatom i nasiljem nad ženama.
Autorsku ekipu filma čine scenaristi i reditelji Biljana Tutorov i Petar Glomazić, direktorka fotografije Eva Kraljević, montažer Georges Cragg, autor originalne muzike Draško Adžić, dizajner zvuka Julij Zornik, dok je za kolor korekciju bio zadužen Emil Svetlik. Glavna producentkinja filma je Biljana Tutorov, i Wake Up Films iz Novog Sada, izvršne producentkinje Megan Gelstein i Bianca Oana, kao i producenti Petar Glomazić, Quentin Laurent i Rok Biček, koproducentkinja Dijana Cetina Mlađenović i pridruženi producent Veliša Popović. Glavne protagonistinje u filmu su Mileva Gara Jovanović i Nada Stanišić.
Film je nastao uz podršku Ministarstva kulture Republike Srbije, Filmskog centra Srbije, Filmskog centra Crne Gore, CNC France – Cinéma du Monde, Slovenačkog filmskog centra, Hrvatskog audiovizualnog centra, PACA Fonda regiona Južna Francuska, RTV Slovenije, Tax Shelter Belgium programa, InMaat Fondacije, Doc Society Climate Story fonda, Uniqua See Future Fondacije, Catapult Film Fund, Chicken & Egg Films, Diane Weyermann fellowship, IDA Enterprise Grant, kao i Saveta Evrope i EURIMAGES-a.
Foto/Promo