Olivera Katarina, glumica i pevačica koja je svojim umetničkim radom obeležila domaću i jugoslovensku kinematografiju, kao i muzičku scenu druge polovine 20. veka, preminula je 21. jula 2026. godine u 87. godini.
Rođena u Beogradu 5. marta 1940. godine kao Olivera Petrović, umetničko ime Katarina uzela je po svojoj majci. Nakon kratkog studiranja prava opredelila se za glumu i upisala Pozorišnu akademiju u Beogradu, gde je bila u klasi profesorke Ognjenke Milićević zajedno sa Petrom Kraljem, Milenom Dravić, Stanislavom Pešić i Brankom Zorić. Već 1962. godine postala je stalna članica Narodnog pozorišta u Beogradu, gde je u predstavi „Koštana“ ostvarila jednu od svojih prvih zapaženih uloga, a ubrzo potom započela je filmsku karijeru, postavši već tokom šezdesetih godina jedno od najprepoznatljivijih lica jugoslovenske kinematografije.
Na filmu je debitovala 1964. godine u ostvarenju Dobra kob, a tokom bogate karijere ostvarila je zapažene uloge u filmovima Vojnik (1966), Skupljači perja (1967), Buđenje pacova (1967), Jutro (1967), Hasanaginica (1967), Bič božji (1969), Goya ili teški put saznanja (1971) i Čarlston za Ognjenku (2008), kojim se posle duže pauze vratila na veliko platno. Sarađivala je sa najznačajnijim domaćim autorima, među kojima su Aleksandar Petrović, Puriša Đorđević, Soja Jovanović, Mića Popović i Đorđe Kadijević, kao i sa brojnim istaknutim inostranim rediteljima.
Njena najpoznatija filmska kreacija ostala je uloga Lenče u kultnom ostvarenju Skupljači perja Aleksandra Petrovića. Film je osvojio Veliku nagradu žirija na Filmskom festivalu u Kanu i bio nominovan za nagradu Oskar, postavši jedno od najznačajnijih dela srpske i jugoslovenske kinematografije, dok je Oliveri Katarini doneo međunarodno priznanje i svrstao je među najistaknutije glumice evropskog filma svog vremena.
Pored filmske karijere, Olivera Katarina ostvarila je izuzetan međunarodni uspeh kao pevačica. Nastupala je na najuglednijim svetskim scenama, među kojima posebno mesto zauzima pariska „Olimpija“, a njene interpretacije tradicionalnih pesama, romansi i šansona ostale su trajni deo domaće muzičke baštine. Njen međunarodni uspeh pratila su i brojna priznanja svetske javnosti i kritike. The New York Times nazvao ju je „novom Anom Manjani“, dok je francuska štampa pisala da „nema na čemu da zavidi Brižit Bardo“.
Napisala je autobiografiju „Aristokratsko stopalo“, u kojoj je opisala svoj životni i umetnički put. Za doprinos filmskoj, pozorišnoj i muzičkoj umetnosti dobila je brojna domaća i međunarodna priznanja, među kojima su Zlatni pečat Jugoslovenske kinoteke za izuzetan doprinos filmskoj umetnosti i Nušićeva nagrada za životno delo.
Svojim upečatljivim filmskim ulogama, jedinstvenom umetničkom pojavom i autentičnim izrazom, Olivera Katarina ostavila je neizbrisiv trag u istoriji srpskog filma i kulture.
Foto/Privatna arhiva